૨૦ àªàªªà«àª°àª¿àª², ૨૦૨૫ના રોજ, જમà«àª®à« અને કશà«àª®à«€àª°àª¨à«€ સà«àª‚દર તટસà«àª¥ પà«àª°àª•ૃતિવાળી પરà«àª¯àªŸàª¨àª¸à«àª¥àª³ પહેલગામની શાંત ઘાસàªàª°à«‡àª²à«€ મેદાનોમાં àªàª• ગંàªà«€àª° આતંકવાદી હà«àª®àª²àª¾àª ધમાકો કરà«àª¯à«‹—જોકે ૨૦૧૯ના પà«àª²àªµàª¾àª®àª¾ હà«àª®àª²àª¾ બાદનો આ સૌથી àªàª¯àª¾àª¨àª• હà«àª®àª²à«‹ માનવામાં આવી રહà«àª¯à«‹ છે. બપોરે આશરે ૨:૩૦ વાગà«àª¯à«‡, બે થી ચાર શસà«àª¤à«àª°àª§àª¾àª°à«€ હà«àª®àª²àª¾àª–ોરો જેઓ સૈનિક વેશમાં હતા અને દà«àª°à«àª¬àª¿àª¨ કેમેરાથી સજà«àªœ હતા તેમ કહેવાયà«àª‚ છે, બૈસારન ખીણને ઘેરી રહેલા ઘણા પાઇનના જંગલમાંથી બહાર આવà«àª¯àª¾ અને પોની સવારીનો આનંદ માણી રહેલા પરà«àª¯àªŸàª•ોના સમૂહ પર ગોળીબાર શરૂ કરà«àª¯à«‹. આ હà«àª®àª²àª¾àª®àª¾àª‚ ઓછામાં ઓછા ૨૬ લોકોના જીવ ગયા જેમાં મોટા àªàª¾àª—ે પરà«àª¯àªŸàª•à«‹ હતા, જેમાં બે વિદેશી નાગરિકો પણ શામેલ હતા અને ૩૪ લોકો ઘાયલ થયા. છેલà«àª²àª¾ કેટલાક વરà«àª·à«‹àª®àª¾àª‚ ફરી જીવંત બનતા પà«àª°àªµàª¾àª¸àª¨ કà«àª·à«‡àª¤à«àª° માટે આ ઘટના àªàª• મોટો પછાત ધકà«àª•à«‹ સાબિત થઈ છે અને વિસà«àª¤àª¾àª°àª®àª¾àª‚ ફરી આતંકવાદી પà«àª°àªµà«ƒàª¤à«àª¤àª¿àª“ ઊંચકાઈ શકે છે તેવી ચિંતાઓ ઊàªà«€ કરી છે.
આ લેખ હà«àª®àª²àª¾àª¨à«€ વિગત, તરત થયેલા પડઘા, àªàª¾àª°àª¤à«€àª¯ અને વૈશà«àªµàª¿àª• નેતાઓની પà«àª°àª¤àª¿àª•à«àª°àª¿àª¯àª¾àª“ અને જમà«àª®à«-કાશà«àª®à«€àª°àª¨àª¾ àªàªµàª¿àª·à«àª¯ પર તેના અસરકારક પરિણામોની ચરà«àªšàª¾ કરે છે.
હà«àª®àª²à«‹: àªàª• ગણતરીપૂરà«àªµàª• ની સà«àªŸà«àª°àª¾àª‡àª•
ગામથી લગàªàª— પાંચ કિલોમીટર દૂર આવેલ બૈસારન મેદાનમાં થયો હતો, જેને તેની કà«àª¦àª°àª¤à«€ સà«àª‚દરતા માટે ઘણીવાર "મિની સà«àªµàª¿àªŸà«àªàª°àª²à«‡àª¨à«àª¡" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પોલીસ સૂતà«àª°à«‹àª¨àª¾ જણાવà«àª¯àª¾ પà«àª°àª®àª¾àª£à«‡, હà«àª®àª²àª¾àª–ોરોમાં સà«àª¥àª¾àª¨àª¿àª• કાશà«àª®à«€àª°à«€àª“ અને પાકિસà«àª¤àª¾àª¨à«€ નાગરિકોનો સમાવેશ થતો હોવાનà«àª‚ માનવામાં આવે છે અને તેમણે અંદાજે ૪૦ જેટલા પરà«àª¯àªŸàª•ોના જૂથને નિશાન બનાવà«àª¯àª¾. સાકà«àª·à«€àª“ઠકહà«àª¯à«àª‚ કે હà«àª®àª²àª¾àª–ોરોઠકેટલાકને ઓળખી, ઓળખપતà«àª° ચકાસà«àª¯àª¾ અને કેટલાકને કલિમા ઉચà«àªšàª¾àª°àªµàª¾ કહà«àª¯à«àª‚—પછી નજીકથી ગોળી મારી. àªàª• બચેલા વà«àª¯àª•à«àª¤àª¿àª આ હà«àª®àª²àª¾àª¨à«€ તà«àª²àª¨àª¾ ૨૦૦૮ના મà«àª‚બઇ હà«àª®àª²àª¾àª“ સાથે કરતા કહà«àª¯à«àª‚ કે હà«àª®àª²àª¾àª–ોરોની ચોકસાઈ અને સà«àª®à«‡àª³àªàª°à«àª¯àª¾ ઢબે ચલાવેલી કà«àª°àª¿àª¯àª¾ sniper જેવી હતી.
મૃતકોમાં ૨૬ વરà«àª·àª¨àª¾ àªàª¾àª°àª¤à«€àª¯ નૌકાદળના અધિકારી લેફà«àªŸàª¨àª¨à«àªŸ વિનય નરવલનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે માતà«àª° પાંચ દિવસ પહેલા જ લગà«àª¨ કરà«àª¯àª¾ હતા. હૈદરાબાદના ઈનà«àªŸà«‡àª²àª¿àªœàª¨à«àª¸ બà«àª¯à«àª°à«‹àª¨àª¾ અધિકારી પણ પરિવાર સાથે વિકેેશન પર હતા તà«àª¯àª¾àª°à«‡ હતà«àª¯àª¾ કરવામાં આવી. કરà«àª£àª¾àªŸàª•ના વેપારી અને મહારાષà«àªŸà«àª°àª¨àª¾ પરà«àª¯àªŸàª•à«‹ પણ મારà«àª¯àª¾ ગયેલા લોકોમાં હતા—જે ઠદરà«àª¶àª¾àªµà«‡ છે કે હà«àª®àª²àª¾àª®àª¾àª‚ વિવિધ રાજà«àª¯àª¨àª¾ લોકોને નિશાન બનાવવામાં આવà«àª¯àª¾ હતા. પાકિસà«àª¤àª¾àª¨ આધારિત લશà«àª•ર-àª-તોયબાના પà«àª°àª¤àª¿àª¨àª¿àª§àª¿ સંગઠન “ધ રેàªàª¿àª¸à«àªŸàª¨à«àª¸ ફà«àª°àª¨à«àªŸ (TRF)”ઠહà«àª®àª²àª¾àª¨à«€ જવાબદારી લીધી છે, જà«àª¯àª¾àª°à«‡ ગà«àªªà«àª¤àªšàª° સૂતà«àª°à«‹ મà«àªœàª¬ હાફિઠસાઈદના સહયોગીની સંડોવણી હોવાનà«àª‚ માનવામાં આવે છે.
તાતà«àª•ાલિક અસર: અફરાતફરી અને પà«àª°àª¤àª¿àª¸àª¾àª¦
હà«àª®àª²àª¾àª¨à«€ સાથે જ સમગà«àª° ઘાટીમાં ગોળીબાર અને ચીસોના વીડિયો વાયરલ થયા, જેના પગલે àªàª¯àª¨à«àª‚ વાતાવરણ ફેલાયà«àª‚. અનેક પરà«àª¯àªŸàª•à«‹ પલાયન કરવા લાગà«àª¯àª¾ અને ઘણા હજી પણ પહેલગામમાં અટવાયેલા છે કારણ કે પà«àª°àª¦à«‡àª¶àª®àª¾àª‚થી મોટા પાયે નીકાસ માટેની વà«àª¯àªµàª¸à«àª¥àª¾ ઓછી પડી છે. àªàª° ઇનà«àª¡àª¿àª¯àª¾ અને ઇનà«àª¡àª¿àª—ોઠશà«àª°à«€àª¨àª—રથી દિલà«àª¹à«€ અને મà«àª‚બઈ માટે વધારાના ફà«àª²àª¾àª‡àªŸà«‹àª¨à«€ જાહેરાત કરી અને ૩૦ àªàªªà«àª°àª¿àª² સà«àª§à«€ રદ/ફેરફારની ફી માફ કરી. ૨૩ àªàªªà«àª°àª¿àª²à«‡ કશà«àª®à«€àª° ઘાટીમાં બંધનà«àª‚ àªàª²àª¾àª¨ આપવામાં આવà«àª¯à«àª‚ જેમાં શાળાઓ, દà«àª•ાનો અને વà«àª¯àªµàª¸àª¾àª¯à«‹ બંધ રહà«àª¯àª¾—જોકે જનતા દળ (PD) અને નેશનલ કોનà«àª«àª°àª¨à«àª¸ (NC) સહિત રાજકીય પકà«àª·à«‹àª વિરોધ નોંધાવà«àª¯à«‹.
પà«àª°àª§àª¾àª¨àª®àª‚તà«àª°à«€ નરેનà«àª¦à«àª° મોદીàª, જે સમયે સાઉદી અરબની મà«àª²àª¾àª•ાતે હતા, પોતાનà«àª‚ પà«àª°àªµàª¾àª¸ ટૂંકાવી ૨૨ àªàªªà«àª°àª¿àª²à«‡ રાતà«àª°à«‡ દિલà«àª¹à«€ પાછા આવી àªàª°àªªà«‹àª°à«àªŸ પર જ ઉચà«àªš સà«àª¤àª°à«€àª¯ સà«àª°àª•à«àª·àª¾ બેઠક બોલાવી. ગૃહમંતà«àª°à«€ અમિત શાહ તરત જ શà«àª°à«€àª¨àª—ર પહોંચà«àª¯àª¾. મોદીઠહà«àª®àª²àª¾àª¨à«€ નિંદા કરતાં જણાવà«àª¯à«àª‚ કે, “આ ઘિનૌના કૃતà«àª¯àª¨àª¾ પછાડ રહેલા લોકોને નà«àª¯àª¾àª¯ સà«àª§à«€ લાવવામાં આવશે” અને àªàª¾àª°àª¤àª¨à«€ "શૂનà«àª¯ સહનશીલતા"ની નીતિને પà«àª¨àªƒàª¬àª³ આપà«àª¯à«àª‚. મà«àª–à«àª¯àª®àª‚તà«àª°à«€ ઓમર અબà«àª¦à«àª²à«àª²àª¾àª આ હà«àª®àª²àª¾àª¨à«‡ “તાજેતરના વરà«àª·à«‹àª®àª¾àª‚ નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવેલા હà«àª®àª²àª¾àª“ કરતાં પણ વિશાળ સà«àª¤àª°à«‡ ગંàªà«€àª°” ગણાવà«àª¯à«àª‚.
આંતરરાષà«àªŸà«àª°à«€àª¯ પà«àª°àª¤àª¿àª¸àª¾àª¦ અને સહાનà«àªà«‚તિ
આ હà«àª®àª²àª¾àª¨à«‡ આંતરરાષà«àªŸà«àª°à«€àª¯ સà«àª¤àª°à«‡ પણ જબરદસà«àª¤ પà«àª°àª¤àª¿àª¸àª¾àª¦ મળà«àª¯à«‹. અમેરિકાનાં રાષà«àªŸà«àª°àªªàª¤àª¿ ડોનાલà«àª¡ ટà«àª°àª®à«àªªà«‡ આ ઘટનાને “ઘોર ચિંતાજનક” ગણાવી અને મોદીને ફોન કરીને સહાનà«àªà«‚તિ વà«àª¯àª•à«àª¤ કરી. ઉપ રાષà«àªŸà«àª°àªªàª¤àª¿ જે.ડી. વાનà«àª¸à«‡, જે àªàª¾àª°àª¤àª¨àª¾ વà«àª¯àª•à«àª¤àª¿àª—ત પà«àª°àªµàª¾àª¸à«‡ હતા, àªàª¾àª°àª¤àª¨à«€ સà«àª‚દરતાને “આ દà«àª–દ ઘટના દà«àªµàª¾àª°àª¾ દà«àª·àª¿àª¤” ગણાવી. ઈàªàª°àª¾àª¯àª²àª¨àª¾ વડાપà«àª°àª§àª¾àª¨ બેનà«àªœàª¾àª®àª¿àª¨ નેતનયાહૂ, રશિયાના વà«àª²àª¾àª¦àª¿àª®à«€àª° પà«àªŸàª¿àª¨, ઈટલીના જà«àª¯à«‹àª°à«àªœàª¿àª¯àª¾ મેલોની, તેમજ ફà«àª°àª¾àª¨à«àª¸, શà«àª°à«€àª²àª‚કા અને નેપાળના નેતાઓઠસહાનà«àªà«‚તિ વà«àª¯àª•à«àª¤ કરી. નેપાળે મૃતà«àª¯à« પામેલા àªàª• નાગરિકના હવાલાઓની પણ પà«àª·à«àªŸàª¿ કરી. આ પà«àª°àª¤àª¿àª¸àª¾àª¦à«‹ આતંકવાદ વિરà«àª¦à«àª§ àªàª•તાપૂરà«àªµàª•ના અàªàª¿àª—મને દરà«àª¶àª¾àªµà«‡ છે, ખાસ કરીને તે સમયે જà«àª¯àª¾àª°à«‡ અમેરિકા તહાવà«àª° રાણાને àªàª¾àª°àª¤àª¨à«‡ પથાવી ચૂકà«àª¯à«àª‚ છે—જેણે ૨૬/à«§à«§ મà«àª‚બઈ હà«àª®àª²àª¾àª®àª¾àª‚ àªàª¾àª— લીધો હોવાનો આરોપ છે.
પà«àª°àª¸à«àª¤àª¾àªµàª¨àª¾ અને પડઘા
પહેલગામ હà«àª®àª²àª¾àª જમà«àª®à«-કાશà«àª®à«€àª°àª¨àª¾ àªà«‚તકાળના આતંકવાદી હà«àª®àª²àª¾àª¨à«€ યાદો તાજી કરી દીધી છે—ખાસ કરીને àªàªµàª¾ હà«àª®àª²àª¾àª“ કે જે વિદેશી મહેમાનોની મà«àª²àª¾àª•ાત દરમિયાન થઈ હોય. સà«àª°àª•à«àª·àª¾ તંતà«àª°àª¨àª¾ જણાવà«àª¯àª¾ પà«àª°àª®àª¾àª£à«‡, આ હà«àª®àª²àª¾àª¨à«àª‚ ઢાંચà«àª‚ વરà«àª· ૨૦૦૦ અને ૨૦૦૨ના હà«àª®àª²àª¾àª“ જેવી “સાંપà«àª°àª¤ આતંકની રીત” સાથે મેળ ખાય છે. હà«àª®àª²à«‹ àªàªµàª¾ સમયે થયો કે, થોડાં દિવસ પહેલા પાકિસà«àª¤àª¾àª¨à«€ આરà«àª®à«€ ચીફ અસિમ મà«àª¨à«€àª°à«‡ કાશà«àª®à«€àª°àª¨à«‡ "પાકિસà«àª¤àª¾àª¨àª¨à«€ શિરા" ગણાવતાં ઉશà«àª•ેરણીજનક નિવેદન આપà«àª¯à«àª‚ હતà«àª‚—જેમાં વિદેશ મંતà«àª°àª¾àª²àª¯à«‡ કડક પà«àª°àª¤àª¿àª¸àª¾àª¦ આપà«àª¯à«‹ છે.
પરà«àª¯àªŸàª¨ હબ તરીકે પાછà«àª‚ ઊàªàª°àª¤à«àª‚ પહેલગામ અતà«àª¯àª¾àª° સà«àª§à«€ શાંતિ અને વિકાસનà«àª‚ પà«àª°àª¤àª¿àª• બની ગયà«àª‚ હતà«àª‚—પણ હવે આ હà«àª®àª²àª¾àª તેના અરà«àª¥àª¤àª‚તà«àª°àª¨à«‡ અને શાંતિની છબી બંનેને ખતરામાં મૂકી છે. નેશનલ કોનà«àª«àª°àª¨à«àª¸àª¨àª¾ પà«àª°àªµàª•à«àª¤àª¾ ઇફરા જાનઠકહà«àª¯à«àª‚ કે “આ હà«àª®àª²à«‹ જમà«àª®à«-કાશà«àª®à«€àª°àª¨àª¾ સà«àªµàªàª¾àªµ પર હà«àª®àª²à«‹ છે.” અàªàª¿àª¨à«‡àª¤àª¾àª“ સનà«àª¨à«€ દેઓલ, સિદà«àª§àª¾àª°à«àª¥ મલà«àª¹à«‹àª¤à«àª°àª¾, મોહનલાલ અને પૃથà«àªµà«€àª°àª¾àªœ સà«àª•à«àª®àª¾àª°àª¨à«‡ દà«àªƒàª– વà«àª¯àª•à«àª¤ કરà«àª¯à«àª‚. હાસà«àª¯àª•લાકાર સમય રૈનાઠતો ઉંઘ ન આવતà«àª‚ હોવાનà«àª‚ જણાવà«àª¯à«àª‚—જે રાષà«àªŸà«àª°à«€àª¯ દà«àªƒàª–ની લાગણીને દરà«àª¶àª¾àªµà«‡ છે.
આગળના પડકારો
આ હà«àª®àª²à«‹ તાતà«àª•ાલિક સà«àª°àª•à«àª·àª¾ પડકારો ઊàªàª¾ કરે છે. ગà«àªªà«àª¤àªšàª° સૂતà«àª°à«‹ અનà«àª¸àª¾àª°, સà«àª¥àª¾àª¨àª¿àª• સહકારથી આ હà«àª®àª²à«‹ શકà«àª¯ બનà«àª¯à«‹ હોય તેવી શકà«àª¯àª¤àª¾ છે, જેથી આવા નેટવરà«àª•à«àª¸àª¨à«‡ ઓળખી અને નાબૂદ કરવાની જરૂરિયાત વધી છે. "X" (ટà«àªµàª¿àªŸàª°) પર કેટલાંક પોસà«àªŸà«‹àª àªàª¡àªªàª¥à«€ હà«àª®àª²àª¾àª–ોરોને ઓળખવા અને àªàªµàª¿àª·à«àª¯àª¨àª¾ હà«àª®àª²àª¾àª“ રોકવા માટે સકà«àª°àª¿àª¯ પગલાં લેવા જણાવà«àª¯à«àª‚ હતà«àª‚, જેમાંથી કેટલાકે હà«àª®àª²àª¾àª–ોરોને પà«àª°àª¦à«‡àª¶àª¨à«€ àªà«‚ગોળની ખાસ ઓળખ હોવાનà«àª‚ પણ આકà«àª·à«‡àªª કરà«àª¯à«àª‚. હà«àª®àª²àª¾àª–ોરો દà«àªµàª¾àª°àª¾ બોડી કેમેરાનà«àª‚ ઉપયોગ કોઈ પà«àª°àªšàª¾àª° હેતૠમાટે થયો હોય તેવી શકà«àª¯àª¤àª¾ છે—જેણે àªàª¯ ફેલાવવા માટેના દૃશà«àª¯à«‹ શેર કરવાના આશયની શંકા ઊàªà«€ કરી છે.
àªàª¾àª°àª¤ માટે, આ હà«àª®àª²à«‹ જમà«àª®à«-કાશà«àª®à«€àª°àª®àª¾àª‚ સà«àª¥àª¿àª°àª¤àª¾ જાળવવાની તેની પà«àª°àª¤àª¿àª¬àª¦à«àª§àª¤àª¾àª¨à«‡ ચકાસે છે, ખાસ કરીને છેલà«àª²àª¾ કેટલાક વરà«àª·à«‹àª®àª¾àª‚ આતંકી પà«àª°àªµà«ƒàª¤à«àª¤àª¿àª“માં ઘટાડા બાદ. સરકાર દà«àªµàª¾àª°àª¾ લેવાયેલા પગલાં—સà«àª°àª•à«àª·àª¾ વà«àª¯àªµàª¸à«àª¥àª¾àª®àª¾àª‚ વધારો, ઉચà«àªš સà«àª¤àª°à«€àª¯ સમીકà«àª·àª¾ અને આંતરરાષà«àªŸà«àª°à«€àª¯ સહયોગ—નાગરિકો અને રોકાણકારોમાં વિશà«àªµàª¾àª¸ જમાવવા માટેના પà«àª°àª¯àª¾àª¸ છે. જોકે, લેફà«àªŸàª¨àª¨à«àªŸ નરવલ અને હૈદરાબાદના IB અધિકારી જેવા પરિવારો માટે જે વà«àª¯àª•à«àª¤àª¿àª—ત દà«àªƒàª–દ કથાઓ છે, તે Schlaghead પરથી ઘણાં દૂર છે—અને માનવિય નà«àª•સાન વધૠસà«àªªàª·à«àªŸ રીતે જણાય છે.
આગળનો મારà«àª—
પહેલગામનો આતંકી હà«àª®àª²à«‹ ઠબતાવે છે કે જમà«àª®à«-કાશà«àª®à«€àª°àª®àª¾àª‚ શાંતિ કેટલી નાજà«àª• છે. વૈશà«àªµàª¿àª• અને ઘરની અંદર રાજકીય નેતાઓ દà«àªµàª¾àª°àª¾ આ ઘટનાની àªàª•સà«àªµàª°à«‡ નિંદા થઈ છે, છતાં àªàªµàª¿àª·à«àª¯ માટેનો મારà«àª— માતà«àª° શહીદોના પરિજનોને નà«àª¯àª¾àª¯ આપવાનો જ નથી—પરંતૠસà«àª¥àª¾àª¨àª¿àª• સમà«àª¦àª¾àª¯à«‹àª¨à«‡ પરકે કરવાની àªà«‚લ કરà«àª¯àª¾ વિના આતંકવાદનો સામનો કરવાની નવી વà«àª¯à«‚હરચનાની પણ જરૂર છે. બારામà«àª²à«àª²àª¾, શà«àª°à«€àª¨àª—ર અને જમà«àª®à«àª®àª¾àª‚ થયેલી કેનà«àª¡àª² લાઇટ રેલીઓ લોકોના દૃઢ સંકલà«àªªàª¨à«‡ દરà«àª¶àª¾àªµà«‡ છે—હવે પડકાર છે પહેલા જેવી શાંતિàªàª°à«‡àª²à«€, સà«àª‚દર પહેલગામની છબી પà«àª¨àªƒàª¸à«àª¥àª¾àªªàª¿àª¤ કરવાની.
અતà«àª¯àª¾àª°à«‡ àªàª¾àª°àª¤ શોકમગà«àª¨ છે—પણ આતંકવાદ સામે લડવાનà«àª‚ તેનો દૃઢ સંકલà«àªª અડગ છે.
(આ લેખમાં દરà«àª¶àª¾àªµàª¾àª¯à«‡àª² દૃષà«àªŸàª¿àª•ોણ અને અàªàª¿àªªà«àª°àª¾àª¯à«‹ લેખકના પોતાના છે અને નà«àª¯à«‚ ઈનà«àª¡àª¿àª¯àª¾ અબà«àª°à«‹àª¡àª¨àª¾ સતà«àª¤àª¾àªµàª¾àª° નીતિ અથવા મંતવà«àª¯à«‹ સાથે સહમત હોવા જરૂરી નથી.)
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login